Recente bezorgdheid van professionals over misleidende berichtgeving op sociale media heeft geleid tot zorgen over wat nog betrouwbaar is. Hier volgen een samenvatting van de problemen en enkele handige tips;
Op social media worden vaak adviezen gegeven over mondgezondheid en het verkrijgen van een stralend wit gebit. Helaas is niet alles wat je ziet waar. Sommige informatie kan zelfs gevaarlijk zijn. Denk hierbij aan influencers die nepbehandelingen aanprijzen of video's waarin bekende tandartsen uitspraken doen die ze nooit gedaan hebben. Dit staat bekend als deepfakes.
Wat zijn deepfakes en waarom zijn ze gevaarlijk?
Deepfakes zijn gemanipuleerde video's of audio-opnames die met behulp van geavanceerde technologieën zijn gemaakt. Hierdoor lijkt het alsof een persoon iets zegt of doet, terwijl dat niet de realiteit is. Dit kan leiden tot het verspreiden van foutieve en misleidende informatie.
Zo kan je bijvoorbeeld een bekende tandarts zien die een zogenaamd "wondermiddel" aanprijst. Echter heeft deze tandarts dit nooit echt gezegd. Zulke misleiding kan mensen voor de gek houden en zelfs hun gezondheid in gevaar brengen.
De rol van influencers
Influencers hebben vaak een groot aantal volgers, waardoor mensen geneigd zijn hen te vertrouwen. Echter hebben niet alle influencers medische expertise. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder enig bewijs van effectiviteit.
Dit kan leiden tot:
- het uitvoeren van onjuiste behandelingen thuis
- het uitstellen van noodzakelijke professionele zorg
- schade aan de tanden of de algehele gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
Nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), kunnen helpen bij het opsporen van nepnieuws. Echter is AI ook niet feilloos. Onderzoek toont aan dat AI soms foutieve informatie kan verschaffen of verouderde ideeën kan herhalen.
Deskundigen benadrukken daarom dat technologie alleen niet voldoende is.
Wat werkt dan wél?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een combinatie van verschillende elementen noodzakelijk:
- AI om verdachte informatie snel op te sporen
- Factcheckers om informatie te verifiëren
- Instanties met de autoriteit om misleidende content te verwijderen
- Zorgprofessionals om duiding en context te bieden
- De gemeenschap om ervaringen te delen en vragen te stellen
- Maar vooral van belang: de betrokkenheid van echte experts. Zij kunnen complexe informatie op een begrijpelijke manier uitleggen.
Waarom is dit zo'n uitdaging?
In de gezondheidszorg is informatie vaak complex. Een bepaald advies kan voor de ene persoon wellicht goed zijn, terwijl het voor een ander schadelijk kan zijn. AI en sociale media houden niet altijd rekening met deze nuance.
Zelfs een kleine fout kan verstrekkende gevolgen hebben. Zo kan iemand bijvoorbeeld:
- een noodzakelijke behandeling uitstellen
- een verkeerde beslissing nemen
- schade aan de gezondheid oplopen
Wat kan jij zelf doen om jezelf te beschermen?
Om misleiding te voorkomen, zijn er een aantal stappen die je zelf kunt nemen:
1. Controleer de bron
Zorg ervoor dat de informatie afkomstig is van een erkende tandarts, ziekenhuis of gerenommeerde organisatie.
2. Wees kritisch over video's
Als iets er te perfect of onnatuurlijk uitziet, kan het een deepfake zijn.
3. Vertrouw niet blindelings op influencers
Het hebben van veel volgers betekent niet automatisch dat de verstrekte informatie juist is.
4. Raadpleeg meerdere bronnen
Lees of bekijk dezelfde informatie op diverse betrouwbare websites.
5. Vraag advies van een professional
Twijfel je over bepaalde informatie? Neem contact op met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en social media kunnen ook een positieve rol spelen
Influencers zijn niet per definitie slecht, maar kunnen juist een positieve bijdrage leveren aan de mondgezondheid. Ze kunnen bewustwording creëren bij kinderen, jongeren en volwassenen over het belang van goed poetsen, gezonde gewoontes bevorderen en betrouwbare informatie delen in samenwerking met tandartsen of mondhygiënisten. Op deze manier zetten zij hun invloed en bereik constructief in.
Tot slot
De strijd tegen mythes en loze beloftes met betrekking tot mondgezondheid is geen gemakkelijke opgave. Technologie kan een rol spelen, maar menselijke betrokkenheid blijft onmisbaar. Vooral experts die heldere uitleg verschaffen, zijn van cruciaal belang.
Blijf daarom kritisch, stel vragen en geloof niet klakkeloos alles wat je online ziet. Jouw gezondheid is te waardevol om aan het toeval over te laten.
Foto: Chat GPT ;-)
