Mondproblemen komen vaak voor in de laatste fase van het leven, maar krijgen lang niet altijd de aandacht die ze verdienen. Dat is jammer, want het leidt zeker tot onnodig lijden in het sterfbed en er is veel mogelijk om ook op dit gebied de klachten te verlichten en meer comfort te geven. Meest voorkomende problemen zijn een droge mond, pijnlijke plekken of infecties. Gelukkig kunnen eenvoudige maatregelen de klachten vaak verlichten. Recent brachten de organisaties Carend en PZNL (Nationaal Programma Palliatieve Zorg II) een infographic uit om zorgverleners meer bewust te maken van de problemen en ook van de oplossingen. Daarnaast is ook een nieuwe richtlijn verschenen over mondzorg in de palliatieve fase, waarin praktische adviezen worden gegeven voor patiënten, zorgverleners en naasten. Oorzaken van mondproblemen Mondklachten hebben vaak meerdere oorzaken tegelijk. Veelvoorkomende factoren zijn: - Slechte mondverzorging of een slecht passend gebit - Medicijngebruik (zoals opioïden, antidepressiva en diuretica) - Aandoeningen zoals kanker, diabetes en nierfalen - Roken en alcoholgebruik - Verminderde speekselproductie - Weinig eten en drinken of ademhalen door de mond Veelvoorkomende klachten Mensen in de palliatieve fase kunnen last hebben van: - Een droog gevoel in de mond en op de lippen - Dorstgevoel en taai speeksel - Pijn in de mond en op de tong - Wondjes of bloedend tandvlees - Smaakveranderingen en slechte adem - Witte aanslag op de tong (mogelijk schimmelinfectie) Wat kun je eraan doen? Het belangrijkste is een goede mondverzorging: - Mond vochtig houden met water, ijsblokjes, speekselvervangers of mondgel - Pijnklachten verminderen met pijnstillers in tabletvorm of mondspoelingen met pijnremmende medicatie - Ontstekingen behandelen met medicatie tegen schimmels, virussen of bacteriën - Gezonde mondgewoonten zoals zacht tandenpoetsen en het vermijden van alcohol en roken De rol van naasten en zorgverleners Voor mensen in de laatste levensfase kan mondzorg moeilijk zijn. Naasten en zorgverleners kunnen helpen door de mond vochtig te houden, lippen in te smeren met vaseline en indien nodig contact op te nemen met een tandarts of arts. Mondproblemen in de palliatieve (en stervens) fase verdienen meer aandacht. Met eenvoudige maatregelen kunnen we het comfort en de kwaliteit van leven en sterven aanzienlijk verbeteren. Meer weten? Bekijk de infographic Mondproblemen in de palliatieve fase hier en lees de laatste richtlijnen.
Vond je dit artikel nuttig? Deel het.